Opis
Rodzina Appenzellerów łączy w swej postaci wiele cech, a w swoich dziejach wiele wątków charakterystycznych dla przemian społecznych i kulturowych XIX i XX wieku w zachodnim świecie. Zasługuje tym samym na dokładniejsze zbadanie i prezentację, przede wszystkim jako nieznany, a egzemplaryczny przypadek ilustrujący zmieniające się warunki życia, wzorce i praktyki kulturowe przekazywane lub odrzucane przez kolejne osoby i pokolenia, zmagania z bliższym i dalszym otoczeniem, dylematy identyfikacji, opowieści i kreacje (nie tylko) artystyczne. Znajdą się tu i burzliwe wypadki wojenne w kształtującej się do nowoczesności Europie, i działania globalnej intelektualno-finansowej elity, możnego mieszczaństwa o niemiecko-żydowskich korzeniach, które swoje nadzieje wiąże z „nowym światem” za oceanem, i życie mniejszościowej społeczności na galicyjskiej prowincji, a później awans społeczny jednostki zdobyty „dzięki własnej wiedzy i pracy”. I pełen blichtru świat kurortu, i osobiste tragedie. I zaangażowanie idące w parze z postępem naukowym, i mieszczański kapitalizm, i rządzący się własnymi regułami świat sztuki, fascynacje, bunt i oryginalne drogi. I sprzeczne nieraz wybory światopoglądowe czy polityczno-narodowe, i pragnienie stabilizacji, prywatnej idylli; mieszanka tradycji i wyznań, swobodne stosunki w szczęśliwej, choć patchworkowej rodzinie i relatywna niezależność kobiet, ale też konserwatyzm obieranych przez nie ról kulturowych, naciski i konflikty w kolejnych pokoleniach, sukcesy i porażki, obowiązki i interesy. Losy Appenzellerów (oraz ich dalszych krewnych) są wplecione w historię Austro-Węgier, Polski, Rumunii i Ukrainy, Niemiec, Szwajcarii, Włoch, Argentyny i Francji. Zahaczają o kilka wojen i powstań, formowanie się nowych państw, przesuwanie granic, gwałtowny rozwój kapitalizmu i jego ostry kryzys. Członkowie i członkinie tej rodziny uczestniczą w przemianach sposobu życia i świadomości społecznej, współtworzą gospodarczą i kulturową ekspansję, kosmopolityzm i nacjonalizm, mierzą się z panującymi w XX-wiecznej Europie systemami totalitarnymi. (ze Wstępu)
